Jak właściwie postępować z raną?

Rana może przytrafić się każdemu. O ile nikt nie ma problemów ze zdefiniowaniem, czym jest rana, o tyle umiejętności rozróżnienia ich i dobrania właściwych sposobów leczenia nie są już tak oczywiste. Aby gojenie rany przebiegało bez powikłań, należy wiedzieć, jak właściwie postępować z raną.

Co to jest rana?

Rana to przerwanie ciągłości tkanek. Może być powierzchowna, gdy mamy do czynienia tylko z uszkodzeniem naskórka, ale też głęboka, gdy przerwane zostają tkanki skóry właściwej. Głębokie rany powstają zawsze na skutek operacji, często poces ich gojenia wspomagany jest założeniem szwów, aby brzegi rany mogły szybciej zejść się ze sobą. Mamy też rany trudno gojące się, przewlekłe, które nie tylko należy oczyszczać ale również wspomagać proces ich gojenia. Występują one częsciej u osób przeklekle chorych, ale również mogą powstać jeśli w pierwotną ranę wda się infekcja.

Postępowanie z raną – ogólne wskazówki

U zdrowego człowieka gojenie się ran powinno przebiegać bezproblemowo. Należy jednak pamiętać, że aby tak było konieczne jest właściwe oczyszczenie i dezynfekcja rany. W przypadku drobnych skaleczeń do oczyszczenia rany można wykorzystać zwykłą wodę. Gdy rana jest zabrudzona, np. na skutek upadku do oczyszczenia i dezynfekcji powinno się użyć specjalnych środków. Mają one działanie bakteriobójcze i przyspieszają proces gojenia.

Obecnie odchodzi się od stosowania wody utlenionej, która dłuższym stosowaniu może być wręcz toksyczna dla skóry. Aby mieć pewność, że dobrze odkażamy i dbamy o ranę lepszym rozwiązaniem będzie zastosowanie środków o szerokim spektrum działania. Do takich środków należą m.in. oktenidyna i od niedawna dostępny na polskim rynku poliheksanid (PHMB).

Drobne rany – sposoby leczenia

W przypadku drobnych ran proces leczenia jest dość prosty. Pierwszą rzeczą, jaką należy wykonać jest oczyszczenie i odkażenie rany, czyli przemycie jej wodą lub środkiem antyseptycznym o działaniu przeciwdrobnoustrojowym. To bardzo ważne, ponieważ w ranie mogą rozwijać się bakterie, które spowolnią lub wręcz uniemożliwią proces jej gojenia się. Czynność tę należy powtarzać regularnie, aż do pełnego zagojenia się rany.

Rany głębokie i szarpane

W przeciwieństwie do ran powierzchownych, przy których nastąpiło tylko uszkodzenie naskórka, rany głębokie charakteryzują się przerwaniem anatomicznej struktury skóry właściwej. Leczenie rany głębokiej wymaga przestrzegania zasad higieny i stosowania odpowiednich środków, które zapobiegają pojawieniu się zakażenia. To bardzo ważne, ponieważ mamy do czynienia mocnym uszkodzeniem skóry, które sięga pod tkankę tłuszczową i może wiązać się z naruszeniem naczyń, nerwów i ścięgien. Poza wykorzystaniem standardowych preparatów do przemywania ran, kluczowe jest stosowanie odpowiednich opatrunków i stała dezynfekcja.

Pierwszym krokiem jest oczywiście dokładne obmycie uszkodzonego fragmentu skóry, aby wyeliminować wszystkie zanieczyszczenia, które mogą przeszkadzać w procesie gojenia. Oczyszczenie rany głębokiej tak samo jak w przypadku ran drobnych dokonujemy wodą lub specjalnym płynem np. SutriSept. Następnie na starannie oczyszczone miejsce rany należy nałożyć hydrożel – środek nawilżający o działaniu przeciwdrobnoustrojowym, pomagający wypełnić brzegi rany. Oczyszczoną i wypełnioną żelem ranę zabezpieczamy jałowym opatrunkiem.

Stosowanie hydrożelu jest ważne, ponieważ przyspiesza on zrastanie się brzegów rany, a dodatkowo izoluje skórę od warstwy opatrunkowej. W przeciwieństwie do środków starego typu zapewnia stałą wilgotność, nie wysycha i nie powoduje przyklejania się bandaży do ciała. Wszystkie wymienione czynności należy powtarzać aż do całkowitego zagojenia się rany.

Należy pamiętać, by za każdym razem zmieniać opatrunek na nowy, a wcześniej dokładnie oczyścić ranę i wypełnić uszkodzony fragment specjalistycznym preparatem. Jeśli po długim czasie (co najmniej dwóch tygodni) rana nie będzie się goiła, należy zastosować specjalne preparaty przyspieszające gojenie, np. na bazie naturalnych składników, w postaci wyciągu z żywicy świerku norweskiego. W tej roli dobrze sprawdzi się SutriHeal Forte 5%.

Jak dbać o rany pooperacyjne?

Osobnym typem ran są te powstałe w wyniku operacji. W ich przypadku należy zawsze pozostawać w kontakcie z chirurgiem przeprowadzającym zabieg i dokładnie stosować się do jego zaleceń. Możemy jednak przyjąć pewien ogólny wzorzec, jak właściwie postępować z ranami pooperacyjnymi, aby gojenie przebiegało maksymalnie szybko i bez komplikacji.

Do czasu zdjęcia szwów należy pamiętać o regularnej zmianie opatrunków, czyli nie rzadziej niż raz na dobę. Zmieniając bandaże trzeba zawsze dokładnie oczyścić ranę. Pamiętajmy, że obecnie nie powinno stosować się już wody utlenionej. Zamiast niej lepiej zaopatrzyć się w środki lecznicze działające przeciwbakteryjnie, przeciwgrzybiczo, a nawet przeciwwirusowo.

Na odkażoną ranę nakładamy zawsze czysty i suchy opatrunek. Nigdy nie należy wykorzystywać dwa razy tego samego okładu! Jeśli lekarz nie zalecił inaczej, podczas pielęgnacji rany pooperacyjnej nie trzeba wystrzegać się kontaktu z wodą. W większości przypadków prysznic będzie miał pozytywne działanie. Lepiej jednak zrezygnować z kąpieli w wannie.

Po zdjęciu szwów warto kontynuować dalszy proces leczenia. Skórę dokładnie czyścić i nawilżać, aby nie doprowadzić do zakażenia rany. Należy to robić to pełnego zagojenia się rany.

Środki do pielęgnacji rany

Skuteczność i czas gojenia rany zależy w dużej mierze od użytych środków. Podczas pielęgnacji należy więc zwrócić szczególną uwagę na to, co stosujemy. Podczas wyboru środków leczniczych i odkażających nie powinniśmy kierować się ceną, lecz przede wszystkim ich składem i przeznaczeniem.

Popularne maści na bazie antybiotyków działają tylko na wybrane grupy bakterii, dlatego nie powinny być stosowane bez zalecenia lekarza. Bezpiecznym zakupem będzie dobry środek antyseptyczny. Warto jednak zwrócić uwagę na jego skład, aby nie spowalniał, a przyspieszał proces gojenia.

Pamiętajmy, że tanie specyfiki bazują często na niestosowanych już składnikach i mogą powodować podrażnienie rany i skóry, a nawet zaburzać gojenie. Rana to otwarta droga dla wszelkich wirusów i bakterii wprost do naszego organizmu. Niewłaściwa pielęgnacja może doprowadzić do komplikacji i powikłań, dlatego należy robić wszystko, by zminimalizować to ryzyko.

Spis treści